Autoverkoop auto's met automaat nu al op 53%!

Het heeft een mensenleven geduurd, maar de handgeschakelde auto raakt nu definitief uit de tijd. Vorig jaar werden voor het eerst méér auto’s met een automatische versnellingsbak verkocht dan zonder.

Had in 2017 nog een op de drie nieuwe auto’s een automatische versnellingsbak, vorig jaar steeg dat percentage al spectaculair naar iets boven de 50 procent en dit jaar ligt het percentage al op ruim 53 procent van de nieuwe auto’s. De automatische versnellingsbak heeft decennia lang in het verdomhoekje gezeten in Nederland. Dat had alles te maken met de valse start in 1958. De Nederlandse autofabriek Daf presenteerde toen de Daf 600 mét automaat. Daarmee wilde het automerk Amerikaanse luxe introduceren - in de VS waren toen al nagenoeg alle auto’s voorzien van een automaat. Een vrouw zonder rijbewijs reed het eerste exemplaar de fabriek uit. Zó gemakkelijk was autorijden geworden, was de boodschap van de marketing- afdeling. Dat bleek een blunder van de reclamejongens.

Autokopers waren toen vooral mannen. En autorijden werd verkocht als een beleving. Een bulderende motor voedde het mannelijk ego, waarbij handmatige controle over al die pk’s onder de motorkap de norm was. Het Dafje met de technisch vooruitstrevende automaat Variomatic werd synoniem voor vrouwen- en/of bejaardenauto. In ieder geval voor mensen die er achter het stuur niks van bakten. Al snel heette het Dafje in de volksmond ‘de truttenschudder met jarretelaandrijving’, een verwijzing naar de rubberen banden waarmee de automaat functioneerde.

Dat negatieve imago bleek tot een paar jaar geleden onuitroeibaar. Toen begonnen de grote Duitse fabrikanten steeds meer automaten te gebruiken en probeerden die ook in Nederland te slijten. Die automatische versnellingsbakken waren technisch stukken verbeterd: storingsvrij en ze schakelen dankzij dubbele koppelingen en computers sneller dan een coureur.

Er zijn nog twee redenen voor het succes. Autofabrikanten pushen de automatische varianten omdat ze zuiniger zijn - de automaat schakelt altijd op het juiste moment - en dat helpt bij de verplichte reductie van de CO2-uitstoot. Een stevige meerprijs komt nog wel voor, maar vaak zijn er acties waarbij de automatische versnellingsbak ‘gratis’ is. Soms zijn ze zelfs goedkoper dan een handgeschakelde variant. En veel snelle auto’s zijn alleen mét automaat te leveren. Mercedes - dat in de VS al sinds 2011 alleen nog automaten levert - wil volgens Duitse media binnen afzienbare tijd stoppen met alle handgeschakelde varianten.

De derde factor in de opkomst van de automaat is de elektrificatie van het wagenpark. Hybride auto’s zijn altijd automaten - alleen zo kan er samenwerking met de elektromotor zijn - en volledig elektrische auto’s hebben geen versnellingsbak.

Er mogen dan steeds meer auto’s met automaten de weg op komen, het aantal auto’s in Nederland neemt überhaupt toe: dit jaar voorzien Bovag en Rai zelfs een record. Op 1 januari telde Nederland 8.938.572 personenauto’s en 1 oktober stond de teller weer 50.000 stuks hoger. Han ten Broeke, algemeen voorzitter Bovag, voorziet een mijlpaal in 2020: ,,Het is aannemelijk dat de grens van 9 miljoen personenauto’s dit kalenderjaar doorbroken wordt. Begin dit jaar stonden bovendien voor het eerst meer dan 1 miljoen bestelwagens in Nederland geregistreerd.’'

De gemiddelde aanschafprijs van een nieuwe personenauto in 2019 bedroeg 36.881 euro. Door het grote aandeel van relatief dure elektrische auto’s in de verkopen van 2019 lag dat bedrag bijna 9 procent hoger dan in 2018. Van de prijs van de gemiddelde nieuwe benzineauto betrof 16 procent de aanschafbelasting BPM en voor een nieuwe diesel was dat bijna een kwart.